close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • POLACY W BOŚNI I HERCEGOWINIE

  • Historia. Pochodzenie

    Ślady Polaków na Bałkanach prowadzą do czasów Imperium Osmańskiego, jednak znaczący napływ żywiołu polskiego rozpoczął się pod koniec XIX wieku, po zajęciu Bośni i Hercegowiny przez Austro-Węgry. Pierwsi Polacy przybyli na te tereny już w szeregach armii okupacyjnej, następnie pojawili się urzędnicy i lekarze z Galicji (często absolwenci prestiżowych uniwersytetów) oraz chłopscy osadnicy z terenów dzisiejszej Rzeszowszczyzny, Lubelszczyzny i Bukowiny. Wg spisu ludności z 1910 r., w Bośni i Hercegowinie żyło ponad 11 tys. osób deklarujących język polski jako język ojczysty. Polacy osiedlali się w Sarajewie, Trawniku, Bosanskiej Nowej Gradiszce, Prnjaworze i Banja Luce. W tej ostatniej powstał w okresie międzywojennym urząd Konsula Honorowego RP. W połowie lat 20-stych XX wieku liczba Polaków w Bośni szacowana była na 12 tys., a w latach 30-stych już na 15 tys.
    Podczas II wojny światowej, w szeregach partyzantki jugosłowiańskiej walczyło ok. 3 tys. Polaków, a mogiły części z nich można odnaleźć na cmentarzach wojskowych w Prnjaworze i Srbacu. Po wojnie powróciło do Polski ok. 18 tys. osób osiedlając się głównie w okolicach Bolesławca. Na terenie dzisiejszej BiH znajduje się 7 cmentarzy, na których zlokalizowane są polskie mogiły (Sarajewo, Banja Luka, Devetina, Srbac, Lukawac i Cjelinowac).
    Aktualnie największe skupiska Polonii w BiH znajdują się w Tuzli, Sarajewie, Mostarze i Banja Luce. Mniejsze siedliska to okolice Bosanskiej Gradiszki, Prnjaworu, Srebrenicy, Prijedoru i Bijeliny. Według danych szacunkowych placówki aktualna liczba Polonii w Bośni i Hercegowinie wynosi ok. 340 osób.

     

    Specyfika, struktura, sytuacja społeczna Polonii

    Ze względu na specyfikę Polonii w BiH - słabą znajomość języka polskiego, trudną sytuację materialną oraz wysoką średnią wieku - działalność tych organizacji podlega pewnym ograniczeniom, m.in. eliminacji projektów adresowanych do dzieci i młodzieży czy działań wymagających wysokiego nakładu środków, jak np.  prasa polonijna, zakładanie bibliotek i polonijnych centrów informacyjnych. Nie funkcjonują żadne ośrodki nauki języka polskiego.

    Organizacje polonijne organizują jednak kilka razy w roku cykliczne imprezy kulturalne. Należą do nich na przykład: festiwal pierogów w Ćelinowcu "Pirogijada", festiwal mniejszości narodowych w Prnjavorze "Mała Europa" oraz zjazdy wszystkich organizacji polonijnych. Ponadto wspólnie obchodzone są polskie święta: Dzień Niepodległości, 3 Maja, Bożenarodzenie, Tłusty Czwartek czy Wielkanoc. Placówka w Sarajewie aktywnie uczestniczy we wszystkich obchodach.

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: